De legendarische dans uit de twintiger jaren is er ontstaan: Charleston, stad aan de Amerikaanse oostkust in de staat South Carolina. Het werd in 1670 gesticht door Engelse kolonisten van het eiland Barbados, destijds Engeland's rijkste kolonie in het westen. Weinig origineel vernoemden ze het Charles Town naar koning Charles II, die van 1660 tot 1685 regeerde. De eerste kolonisten waren aanvankelijk niet erg succesvol. Pogingen om suiker, citrusvruchten, katoen en tabak te verbouwen mislukten jammerlijk. Pas vanaf 1700, met de komst van West-Afrikaanse slaven, brak er voor de plantagebezitters een periode van grote rijkdom en welvaart aan. De slaven bezaten namelijk als enige de kennis die nodig was om rijst te verbouwen.
Langzaam maar zeker ontstond er een tweedeling in de sociale en geografische structuur. Rijk geworden landeigenaren en slavenhouders lieten statige huizen bouwen in Charles Town, terwijl de slaven rijst verbouwden op door malariamuggen geteisterde plantages langs rivieren en moerassen. De welvarende bovenlaag zorgde voor een sterke opleving van het culturele leven.
In februari 1736 werd de eerste, nog steeds bestaande, schouwburg van de stad geopend; het Dock Street theater. Opgevoerd werd "The Recruiting Officer" van George Farquhar. Het was in feite het eerste gebouw in Amerika dat uitsluitend bestemd was voor het geven van theatervoorstellingen. Maar ook door zijn goede Shakespeare producties en de introductie rond 1770 van concertseries op abonnement basis werd Charles Town een belangrijk cultureel centrum. De zwarte bevolking deed hiernaast op veel terreinen (in de muziek, de taal, de ambachten, op culinair gebied) zijn invloed gelden, zodat Charles Town een mengelmoes werd van Europese en Afrikaanse invloeden. Het werd een cultuur zoals weerspiegeld in de door Dubose Heyward (een inwoner van Charles Town) beschreven roman, die later door George Gershwin tot de beroemde opera Porgy and Bess werd bewerkt.
De Onafhankelijkheidsoorlog (1775 - 1783) liet ook Charles Town niet onberoerd. De handel was verwoest en aan het verbouwen van indigo, het tweede belangrijkste gewas, kwam een einde. Dat de stad veel schade had opgelopen ondervonden ook drie Hollanders, de 24-jarige Carel baron de Vos van Steenwijk en zijn reisgenoten Cornelis Backer en Pierre Anthony Godin. Zij brachten 3 maanden na het beëindigen van de oorlog een bezoek aan de inmiddels tot Charleston omgedoopte stad. In het reisverslag dat Carel bijhield van zijn negen maanden durende tocht door Amerika schreef hij dat verschillende huizen in Charleston verbrand en "geruïneerd" waren. Ondanks de verwoestingen was Carel erg onder de indruk van de schoonheid van de stad. De straten waren mooi en breed, de gebouwen indrukwekkend. Ook van het grote aantal verschillende godsdienstige gemeenten was hij zeer onder de indruk. Charleston stond bekend vanwege zijn religieuze tolerantie, met als gevolg dat iedere secte en gezindte zijn eigen kerk bouwde; het werd dan ook wel de"Heilige stad" genoemd. Gecharmeerd was Carel ook van de inwoners, in het bijzonder van de vrouwen. "Men vind er zommige schoone, zeer wel gemaakte en zeer aangename vrouwen. Zij zijn gerenommeerd van zeer klijne voeten te hebben". Hij was daarentegen heel wat minder gecharmeerd van de afschuwelijke behandeling van de slaven. Als straf mocht men ze niet meer dan 39 slagen ineens geven, maar wel "zulks zo menigmaal als men begeert kan laten repeteeren".Charleston was in de 18de en 19de eeuw de belangrijkste doorvoerhaven voor slaven in Amerika. De plantage-eigenaren waren compleet afhankelijk van slavenarbeid: sommige hadden er wel 1000 voor zich werken. Op een totaal van rond de 9000 inwoners was volgens Carel 2 à 3000 blank, zodat het aantal slaven aanzienlijk was. De inconsequentie van slavernij in een vrije republiek moet Carel waarschijnlijk het meest hebben verbaasd, toen hij na een verblijf van een maand in de stad weer huiswaarts keerde.
Vanaf 1800 was Charleston, voornamelijk door de productie van katoen, de machtigste stad van het zuiden. Het speelde dan ook een belangrijke rol in de Amerikaanse burgeroorlog (1861 - 1865), toen de noordelijke industriestaten tegenover de zuidelijke plantagestaten kwamen te staan. De eerste schoten werden op 12 april 1861 in Charleston gelost, toen zuidelijke troepen het vuur openden op Fort Sumter, dat in noordelijke handen was. Na de burgeroorlog bleek paradoxaal genoeg het financiële onvermogen om aan stadsherstel te doen op de lange termijn bijzonder gunstig voor Charleston. Door dit noodgedwongen beleid bleef het architectonische erfgoed van de afgelopen twee eeuwen behouden.
In 1920, toen stadsbehoud niet langer noodzaak maar een keuze was geworden, werd er een vereniging opgericht om over het cultureel erfgoed te waken. Charleston kon hierdoor uitgroeien tot een van de mooiste historische steden van Amerika, waar de tijd lijkt te hebben stilgestaan. Het is dan ook niet zo verwonderlijk dat Gian Carlo Menotti, toen hij op zoek was naar een geschikte locatie voor zijn Spoleto festival in Amerika, zijn oog op Charleston liet vallen. Met zijn statige, pastelkleurige huizen, brede lanen, koloniale gebouwen en rijke culturele verleden vormt het het ideale decor voor een festival. Of, zoals Menotti het pleegt te zeggen, "the city itself is an art form".
Gian Carlo Menotti, geboren op 7 juli 1911 in Cadegliano, een plaatsje in Noord-Italië, schreef reeds op 11-jarige leeftijd zijn eerste opera. Zes jaar later, na de dood van zijn vader, nam zijn moeder hem mee naar Amerika, waar hij in Philadelphia zijn muziekopleiding voltooide. Menotti ontwikkelde zich tot een succesvol componist: voor twee van zijn opera's ontving hij in de jaren 50 de Pulitzer prijs. Naast het componeren van tientallen opera's (ook voor kinderen), cantates, liederen, ballet- en kamermuziek, was hij tevens een begenadigd schrijver. Zo schreef hij de libretto's voor zijn eigen opera's, maar ook toneelstukken, gedichten en filmscripts. Bovendien was Menotti de stuwende kracht achter het ontstaan van het Spoleto festival. Menotti had al langer rondgelopen met het idee om in Italië een festival te beginnen, waar alle kunsten vertegenwoordigd zouden zijn. Naast de aanwezigheid van gevestigde namen moest het een springplank worden voor jonge, nieuwe, onbekende kunstenaars uit de gehele wereld. Na lang zoeken vond hij hiertoe de juiste locatie: het oude, bijna vergeten stadje Spoleto in centraal Italië. In juni 1958 ging het festival van start; Menotti zou er ruim 11 jaar de artistieke leiding over voeren. Door de intensieve culturele samenwerking tussen Europa en Amerika kwam het succesvolle, jaarlijks terugkerende evenement al spoedig "Festival dei due mondi", oftewel festival van twee werelden te heten. Het werd letterlijk van twee werelden met de oprichting in 1977 van Spoleto U.S.A. in Charleston. Net als in Italië legde Menotti, die tot 1993 de artistieke leiding voerde, naast het traditionele werk de nadruk op het nieuwe, het experimentele, het onbekende. Behalve de gevestigde garde, werd ook hier aan jonge, onbekende kunstenaars de kans geboden om zich te presenteren op elk mogelijk gebied; van klassiek ballet, moderne- en postmoderne dans, opera, kamer- en koormuziek, symfonieconcerten, jazz, theater, literatuur en beeldende kunst. Jaarlijks vinden er in 17 dagen tijd ruim 100 voorstellingen plaats. De optredens worden gehouden in meer dan 20, op loopafstand van elkaar gelegen, locaties in het oude, historische centrum van Charleston. Hier treden kunstenaars uit de gehele wereld op; ook uit Nederland, zoals jazzvocaliste Denise Jannah en danseres/choreografe Anne Affourtit.
Het Spoleto festival, dat in 2006 voor de 30ste keer gehouden werd, vond plaats van 26 mei tot 11 juni. Er stonden o.a. klassiekers als Shakespeare's "Romeo and Juliet" (met sopraan Nicole Cabell en tenor Frédéric Antoun) en Mozart's "Don Giovanni" (met Nmon Ford in de hoofdrol) op het programma. Verder waren ondermeer te zien "Tristan and Yseult" door het Kneehigh Theatre, Paul Taylor Dance Company, flamenco danseres Sara Baras, de Noorse jazz zangeres Solveig Slettahjell en het Westminster koor. Het festival werd afgesloten met een groots vuurwerk en op muziek van Tsjaikovsky.
Parallel aan het Spoleto festival loopt sinds 1979 het door het gemeentebestuur van Charleston in het leven geroepen en gesponsorde Piccolo Spoleto festival. Dit "kleine" festival ontstond doordat de jaarlijkse toevloed van kunstenaars uit de gehele wereld een toegenomen belangstelling voor de eigen, lokale kunst opriep.
In dezelfde periode dat het Spoleto festival plaats vindt (eind mei, begin juni) is talent afkomstig uit de zuid-oostelijke staten verantwoordelijk voor een groot aantal voorstellingen. Voor elk wat wils en veelal op straat, zodat de optredens vaak gratis, of tegen zeer lage prijzen toegankelijk zijn. Is het Spoleto festival met name bedoeld voor kunstkenners, Piccolo is daarentegen, vanwege de vele kinderactiviteiten, voor de hele familie.
Het Spoleto festival heeft Charleston bepaald geen windeieren gelegd. Van de meer dan 3,9 miljoen mensen die jaarlijks Charleston aandoen, bezoeken zo'n 85,000 het festival. Sinds de start van het uiterst succesvolle evenement is meer dan 500 miljoen dollar geïnvesteerd in restauratie van het oude stadscentrum, waardoor Charleston mooier is dan ooit. Bovendien heeft het duizenden banen geschapen. Op zijn beurt heeft het festival Charleston nodig vanwege zijn schoonheid en zuidelijke charme. Naast de theaters en kerken is welhaast elk park, plein en parkeerterrein geschikt voor een optreden.
Kunst in een historische setting, het Spoleto festival en Charleston: al 30 jaar onlosmakelijk met elkaar verbonden.
Artikelen 
Nederlandse versie